
درد لگن در زنان میتواند از علتهای قاعدگی و زنان، ادراری و گوارشی، یا عضلات و مفاصل لگن و کمر باشد. سمت درد سرنخ است، نه تشخیص. درد شدید یا ناگهانی، احتمال بارداری همراه با خونریزی، تب یا ضعف پا باید زودتر بررسی شود.
ممکن است درد از رحم یا تخمدانها، مجاری ادراری، روده، عضلات و مفاصل لگن، یا کمر و اعصاب اطراف آن منشأ بگیرد. گاهی هم چند عامل همزمان نقش دارند؛ برای مثال درد قاعدگی در کنار ضعف عضلات لگن یا کمردرد. به همین دلیل، محل درد—سمت چپ، سمت راست، وسط زیر شکم، کشالهٔ ران یا باسن—سرنخ مفیدی است، اما بهتنهایی تشخیص نمیدهد.
بیشتر دردهای لگنی با ارزیابی درست قابلمدیریتاند. این مقاله کمک میکند الگوی علائم خود را بهتر بشناسید، بدانید چه زمانی مراجعه را جلو بیندازید و در چه موقعیتهایی مسیر بررسی عضلانیاسکلتی میتواند مفید باشد. جای معاینه، آزمایش یا سونوگرافی را نمیگیرد.
پاسخ کوتاه: شایعترین علتها چه هستند؟
دردی که با قاعدگی ارتباط دارد ممکن است از دردهای معمول پریود، اندومتریوز، فیبروم یا دیگر بیماریهای زنان ناشی شود. درد ناگهانی یکطرفه میتواند در ارتباط با تخمدان، کیست یا علتهای غیرزنانه مانند سنگ ادراری و آپاندیس باشد. سوزش ادرار، تکرر یا درد پهلو، مسیر ادراری را مهمتر میکند. نفخ، تغییر اجابت مزاج یا درد مرتبط با غذا میتواند به روده مربوط باشد. دردی که با راهرفتن، نشستن طولانی، چرخش لگن یا فعالیت تشدید میشود و همراه با درد کمر یا باسن است، ممکن است منشأ عضله، مفصل لگن، مفصل ساکروایلیاک یا ستون فقرات داشته باشد.
در صورتی که درد تازه، شدید یا رو به افزایش است، ابتدا باید علتهای نیازمند رسیدگی فوری کنار گذاشته شوند. پس از آن، درمان دقیق به علت بستگی دارد؛ یک مسکن ممکن است علائم را کم کند، اما لزوماً پاسخ همهٔ علتها نیست.
درد لگن را کجا و چگونه احساس میکنیم؟
لگن فقط یک نقطه از بدن نیست. پایین شکم، کشالهٔ ران، اطراف مفصل ران، باسن، کمر پایین و حتی بالای ران میتوانند در تجربهٔ «درد لگن» نقش داشته باشند. برای مراجعهٔ دقیقتر، این چند پرسش را به یاد بسپارید:
- درد از چه زمانی شروع شد: ناگهانی یا تدریجی؟
- در کدام نقطه بیشترین شدت را دارد: چپ، راست، وسط، کشالهٔ ران، باسن یا کمر؟
- ارتباط آن با قاعدگی، تخمکگذاری، فعالیت، غذا، دفع ادرار یا اجابت مزاج چیست؟
- آیا درد به پا، پشت، شانه یا کشالهٔ ران میزند؟
- همراه آن تب، خونریزی غیرمعمول، ترشح غیرعادی، تهوع، تغییر ادرار یا ضعف پا وجود دارد؟
- احتمال بارداری وجود دارد یا خیر؟
ثبت کوتاه این اطلاعات در تلفن همراه یا دفترچه، به پزشک کمک میکند بهجای حدسزدن، مسیر بررسی را هدفمندتر انتخاب کند.
علت درد لگن سمت چپ در زنان چیست؟
درد سمت چپ میتواند از ساختارهای همان سمت، مانند تخمدان چپ، رودهٔ بزرگ، حالب، عضلات یا مفصل ران بیاید؛ اما بدن همیشه چنین الگوی سادهای ندارد. درد تخمکگذاری گاهی در میانهٔ چرخه و در یک سمت احساس میشود و معمولاً کوتاهمدت است. کیست تخمدان، اندومتریوز، چسبندگیها، عفونتهای لگنی، مشکلات روده، سنگ کلیه یا درد ارجاعی از کمر نیز میتوانند با درد چپ خود را نشان دهند.
اگر درد چپ با راهرفتن، چرخش پا، بالا رفتن از پله، خوابیدن روی همان سمت یا فشار روی کشالهٔ ران تغییر میکند، بررسی مفصل ران و عضلات اطراف مهم میشود. اگر همزمان درد از کمر یا باسن به پا تیر میکشد، گزگز یا بیحسی وجود دارد، مقالهٔ درد سیاتیک میتواند برای شناخت مسیر عصبی مفید باشد، هرچند تشخیص نهایی با معاینه است.
درد لگن سمت راست در زنان چیست؟
در سمت راست نیز علتهای زنان، ادراری، رودهای و عضلانیاسکلتی مطرحاند. آپاندیس یکی از علتهایی است که در درد ناگهانی یا پیشروندهٔ پایینِ سمت راست شکم باید در نظر گرفته شود، بهویژه اگر بیاشتهایی، تهوع، تب یا حساسیت واضح شکم همراه آن باشد. سنگ حالب، کیست یا پیچخوردگی تخمدان، درد تخمکگذاری و کشیدگی عضله نیز ممکناند. محل درد بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست؛ شدت، زمان شروع و علائم همراه تعیین میکنند که چهقدر باید سریع پیگیری شود.
درد لگن و قاعدگی؛ چه زمانی طبیعی و چه زمانی نیازمند بررسی است؟
گرفتگی زیر شکم در یکی دو روزِ پیش از شروع یا روزهای اول قاعدگی در بسیاری از زنان دیده میشود. گرمای موضعی، فعالیت سبک و مسکن مناسب میتوانند آن را قابلمدیریت کنند. با این حال، اگر درد نسبت به گذشته بهوضوح شدیدتر شده، چند روز پیش از قاعدگی آغاز میشود و پس از پایان آن ادامه مییابد، به کار و زندگی آسیب میزند، یا با خونریزی بسیار شدید، درد هنگام رابطه، درد هنگام دفع یا مشکل باروری همراه است، بررسی بیماریهایی مانند اندومتریوز یا فیبروم اهمیت بیشتری پیدا میکند.
درد تخمکگذاری نیز ممکن است در میانهٔ چرخه به صورت درد یکطرفه و گذرا احساس شود. اگر این درد خفیف و کوتاه باشد، معمولاً نگرانکننده نیست؛ ولی درد شدید، مداوم یا همراه با تب، غش، استفراغ یا خونریزی غیرمعمول باید خودسرانه به «تخمکگذاری» نسبت داده نشود.
بارداری و درد لگن
در بارداری، تغییرات هورمونی، افزایش وزن و تغییر مرکز ثقل بدن میتوانند باعث فشار یا درد در لگن و کشالهٔ ران شوند. در بسیاری از موارد، اصلاح فعالیت، تمرین و برنامهٔ مناسب بارداری کمککننده است. اما در فردی که احتمال بارداری دارد، درد لگنِ جدید—بهخصوص همراه با خونریزی، درد یکطرفهٔ شدید، سرگیجه یا ضعف—نیازمند ارزیابی فوری است تا علتهایی از جمله بارداری خارج از رحم از دست نرود. این یک توصیهٔ احتیاطی است، نه پیشبینی یک مشکل؛ بیشتر افراد با درد لگن چنین وضعیتی ندارند، اما زمان در این مورد اهمیت دارد.
علتهای ادراری و گوارشی
عفونت ادراری اغلب با سوزش ادرار، تکرر، احساس فوریت ادرار یا درد پایین شکم همراه است. درد پهلو که به کشالهٔ ران میزند، همراه با تهوع یا خون در ادرار، میتواند نیازمند بررسی مسیر کلیه و حالب باشد. آزمایش ادرار و معاینه کمک میکنند علت روشن شود؛ استفادهٔ خودسرانه از آنتیبیوتیک ممکن است تشخیص را دشوار و درمان را ناقص کند.
یبوست، سندرم رودهٔ تحریکپذیر، التهابهای روده و نفخ نیز میتوانند در پایین شکم و لگن درد ایجاد کنند. ارتباط درد با غذا، نفخ، اسهال، یبوست یا تغییر اجابت مزاج سرنخ مهمی است. اگر کاهش وزن بیدلیل، خون در مدفوع، تب یا درد شدید و مداوم وجود دارد، بررسی پزشکی را به تعویق نیندازید.
منشأ عضلات، مفصل لگن و کمر؛ بخش مهمی که گاهی نادیده میماند
همهٔ دردهای لگن از اندامهای داخلی نیستند. عضلات کف لگن، عضلات باسن و کشالهٔ ران، تاندونها، مفصل ران و مفصل ساکروایلیاک میتوانند درد ایجاد کنند. نشستن طولانی، شروع ناگهانی ورزش، حمل بار، تغییر الگوی راهرفتن پس از درد زانو یا آسیب قدیمی، از عوامل رایج تشدیدکنندهاند.
نشانههایی که احتمال منشأ عضلانیاسکلتی را بیشتر میکنند عبارتاند از: تغییر درد با وضعیت و حرکت، درد هنگام بلندشدن از صندلی یا چرخاندن پا، حساسیت عضلانی، محدودیت دامنهٔ حرکت ران، و بهتر یا بدترشدن علائم با فعالیت مشخص. این نشانهها قطعی نیستند؛ برای مثال درد مفصل ران و مشکلات زنان میتوانند همزمان وجود داشته باشند. اگر درد به مفصل و حرکت مربوط است، ارزیابی در کلینیک لگن و مفاصل میتواند کمک کند معاینهٔ مفصل ران، کمر و لگن کنار هم انجام شود.
آرتروز مفصل ران نیز گاهی با درد کشالهٔ ران یا جلوی ران خود را نشان میدهد، نه لزوماً فقط کنار لگن. برای شناخت این مسیر، مقالهٔ آرتروز چیست؟ را ببینید. در صورتی که تشخیص به سمت درد عضلانیاسکلتی باشد، فیزیوتراپی یا طب فیزیکی و توانبخشی میتوانند به بازگرداندن حرکت، قدرت و الگوی فعالیت کمک کنند.
کدام علائم باید مراجعه را فوریتر کنند؟
درد لگن اغلب اورژانسی نیست، اما در شرایط زیر بهتر است همان روز ارزیابی شوید:
- درد ناگهانی و شدید، بهویژه اگر رو به بدترشدن است یا راهرفتن و حرکت را مختل میکند؛
- احتمال بارداری همراه با درد یکطرفه، خونریزی، سرگیجه یا ضعف؛
- تب، استفراغ مداوم، شکم بسیار حساس یا سفت، یا حال عمومی بد؛
- خونریزی واژینال غیرعادی و قابلتوجه؛
- درد پس از ضربه یا همراه با ناتوانی در تحمل وزن؛
- بیحسی ناحیهٔ زین، ضعف پیشروندهٔ پا یا اختلال جدید در کنترل ادرار و مدفوع.
وجود یکی از این علائم الزاماً به معنی یک تشخیص خاص نیست، اما بهتر است برای روشنشدن علت صبر نکنید. در دردهای خفیف اما ماندگار هم، مراجعهٔ برنامهریزیشده بهتر از خوددرمانی طولانیمدت است.
پزشک چه چیزهایی را در ارزیابی بررسی میکند؟
پزشک با زمانبندی درد، محل دقیق، ارتباط با چرخهٔ قاعدگی، سابقهٔ بارداری، جراحی، عفونت، بیماریهای گوارشی و ادراری، داروهای فعلی و فعالیت بدنی شروع میکند. بر اساس پاسخها ممکن است معاینهٔ شکم، کمر، لگن و مفصل ران، معاینهٔ زنان در صورت نیاز، آزمایش ادرار یا خون، تست بارداری و سونوگرافی درخواست شود. انتخاب بررسی باید بر پایهٔ نشانهها باشد؛ انجام همهٔ تصویربرداریها برای هر درد لگنی ضروری نیست.
در دردهای عضلانیاسکلتی، بررسی راهرفتن، قدرت عضلات، دامنهٔ حرکت مفصل ران، کمر و علائم عصبی اهمیت دارد. اگر تصویربرداری قرار است یک تصمیم درمانی را تغییر دهد یا علامت هشدار وجود داشته باشد، ارزش آن بیشتر میشود.
درمان بر اساس علت؛ چرا یک نسخه برای همه وجود ندارد؟
کنترل درد در کوتاهمدت
استامینوفن یا داروهای ضدالتهاب برای بسیاری از افراد، در صورت مناسببودن با وضعیت پزشکیشان، میتوانند درد قاعدگی یا دردهای عضلانیاسکلتی را قابلکنترلتر کنند. دربارهٔ ضدالتهابها لازم نیست بیدلیل نگران شد؛ این داروها وقتی برای فرد مناسب و درست استفاده شوند، مفیدند. با این حال، اگر سابقهٔ زخم یا خونریزی معده، بیماری کلیه، مصرف رقیقکنندهٔ خون، بیماری قلبی، فشار خون کنترلنشده یا بارداری دارید، انتخاب دارو را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید. آنتیبیوتیک، داروی هورمونی یا داروی مخصوص اعصاب نیز فقط وقتی مفیدند که برای علت مشخص تجویز شده باشند.
گرمای ملایم، استراحت کوتاه و حرکت سبک میتوانند در بعضی دردها کمک کنند. در دردهای عضلانی، برگشت تدریجی به فعالیت و پرهیز از بیحرکتی طولانی معمولاً بهتر از استراحت کامل است.
درمان علتهای زنان و داخلی
برای اندومتریوز، فیبروم، کیست تخمدان، عفونت لگنی، بیماریهای ادراری یا گوارشی، درمان بر اساس تشخیص متفاوت است و ممکن است شامل دارو، پیگیری تصویربرداری، درمان عفونت، فیزیوتراپی تخصصی یا در برخی شرایط مداخلهٔ جراحی باشد. درد مزمن به این معنا نیست که «همهچیز عصبی است»؛ درد پایدار میتواند چند عامل جسمی، عضلانی و روانی داشته باشد و برنامهٔ چندبخشی برای آن کاملاً منطقی است.
درمان دردهای عضلانیاسکلتی
اگر معاینه نشان دهد عضلات، مفصل ران، مفصل ساکروایلیاک یا کمر در درد نقش دارند، درمان میتواند شامل آموزش حرکت، تمرین تقویت و انعطاف، اصلاح فشارهای محل کار و خانه و درمان دستی یا روشهای فیزیکیِ منتخب باشد. تمرین باید با علت و سطح درد هماهنگ شود؛ برنامهای که برای یک نفر مفید است ممکن است برای دیگری مناسب نباشد. هدف، بازگشت تدریجی به راهرفتن، خواب و فعالیتهای واقعی است، نه صرفاً انجام حرکات زیاد در خانه.
درد لگن مزمن چیست و چرا به برنامهٔ چندبخشی نیاز دارد؟
اگر درد لگن شش ماه یا بیشتر ادامه داشته باشد، از اصطلاح «درد لگن مزمن» استفاده میشود. این عبارت تشخیص قطعی نیست؛ فقط میگوید درد برای مدت قابلتوجهی باقی مانده است. در این وضعیت ممکن است بیش از یک عامل نقش داشته باشد: برای مثال اندومتریوز یا مشکل مثانه در کنار انقباض عضلات کف لگن، کمردرد یا حساسشدن سیستم عصبی به درد. به همین دلیل یک آزمایش طبیعی، به معنی واقعینبودن درد نیست و یک یافتهٔ کوچک در سونوگرافی نیز همیشه توضیح همهٔ علائم نیست.
درمان درد مزمن اغلب با یک نقشهٔ مشترک بهتر پیش میرود: روشنکردن علتهای قابلدرمان، کنترل درد به اندازهای که فعالیت ممکن شود، درمان هدفمند عضلات و مفاصل در صورت نیاز، بهبود خواب و رسیدگی به استرسِ ناشی از درد. حضور روانشناس یا مشاور درد در این مسیر به معنای «خیالیبودن درد» نیست؛ درد طولانی میتواند روی خواب، خلق و حساسیت دستگاه عصبی اثر بگذارد و حمایت در این بخش کیفیت درمان را بهتر میکند.
فعالیت و کار روزانه؛ چه چیزهایی کمک میکنند؟
در دورهٔ درد، نه بیحرکتی طولانی و نه فشار آوردن برای تمامکردن یک کار سنگین معمولاً مفید نیست. اگر نشستن طولانی درد را بیشتر میکند، هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه چند دقیقه راهرفتن یا تغییر وضعیت را امتحان کنید. اگر ایستادن طولانی سخت است، کارها را بین نشستن و ایستادن تقسیم کنید. شروع آرام پیادهروی، کشش ملایم و تمرینهایی که درمانگر پیشنهاد میکند، برای دردهای عضلانیاسکلتی میتواند اعتماد به حرکت را برگرداند.
برای یافتن الگو، لازم نیست هر ساعت درد را بررسی کنید. کافی است چند روز ثبت کنید که چه فعالیت، غذا، زمان چرخه یا وضعیت بدنی با بهتر و بدتر شدن درد همراه است. این یادداشت میتواند نشان دهد آیا یک کار مشخص، زمان خاصی از چرخه یا نشستن طولانی اثر دارد. اگر ثبت علائم اضطراب شما را بیشتر میکند، آن را به یک بار در روز محدود کنید.
نقش فیزیوتراپی کف لگن و توانبخشی
فیزیوتراپی همیشه فقط تقویت عضله نیست. در بعضی افراد، عضلات کف لگن بیشازحد منقبض یا حساساند و ابتدا باید آرامسازی، تنفس، آموزش وضعیت و بازآموزی حرکت در اولویت باشد. در افراد دیگر، ضعف یا هماهنگی نامناسب عضلات شکم، لگن و باسن نقش بیشتری دارد. بنابراین تمرینهای عمومی اینترنتی، بهویژه تمرینهای فشاری، برای همه مناسب نیستند.
وقتی درد با حرکت، مفصل ران یا کمر ارتباط دارد، یک برنامهٔ توانبخشیِ متناسب میتواند توان نشستن، راهرفتن و فعالیت را بهتر کند. اگر علت زنان، ادراری یا گوارشی مطرح است، توانبخشی فقط پس از هماهنگی با مسیر اصلی درمان معنا پیدا میکند؛ این دو مسیر رقیب هم نیستند.
چگونه بین مراجعهٔ معمول، مراجعهٔ سریع و پیگیری خانگی انتخاب کنیم؟
برای درد خفیفِ آشنا که با قاعدگی همخوان است و ظرف مدت کوتاهی با مراقبت معمول بهتر میشود، پیگیری علائم و استفاده از روشهای تجویزشده میتواند کافی باشد. برای درد تازه یا ماندگاری که کار و خواب را مختل میکند، مراجعهٔ برنامهریزیشده در اولین زمان مناسب انتخاب عاقلانهای است. برای علائم هشدارِ گفتهشده، مراجعهٔ همان روز یا فوری اهمیت دارد.
اگر نمیدانید از کدام مسیر شروع کنید، انتخاب پزشک یا مرکز مناسب قرار نیست بهتنهایی با شما باشد. میتوانید برای ثبت درخواست نوبت شرح کوتاهی از محل درد، زمان شروع و علائم همراه ارائه کنید تا مسیر ارزیابی مناسبتر هماهنگ شود. در شرایط اورژانسی، این فرم جای مراجعهٔ فوری را نمیگیرد.
پیش از مصرف دارو یا مکمل چه نکتهای را در نظر بگیریم؟
مسکنهای مناسب میتوانند کمک کنند خواب، کار و حرکت به وضعیت قابلقبولی برگردد؛ استفاده از دارو بهخودیخود نشانهٔ ضعف یا خطر نیست. نکته این است که دارو با علت احتمالی و وضعیت سلامت شما جور باشد. از مصرف همزمان چند ضدالتهاب، استفاده از آنتیبیوتیک باقیمانده از نسخهٔ قدیمی یا شروع داروی هورمونی بر اساس تجربهٔ دیگران پرهیز کنید. اگر نیاز به مصرف مسکن بیشتر از چند روزِ معمول پیدا کردهاید، یا مقدار قبلی دیگر اثر ندارد، بهتر است علت درد و داروهای شما بازبینی شوند.
درد لگن و رابطهٔ جنسی، دفع یا ورزش؛ چرا گفتن این جزئیات مهم است؟
بعضی جزئیات به تشخیص کمک زیادی میکنند، هرچند صحبت دربارهٔ آنها راحت نباشد. درد هنگام یا پس از رابطه، درد هنگام دفع مدفوع، درد با پرشدن مثانه، یا درد در حرکت مشخصی مثل دویدن و بالا رفتن از پله، مسیر بررسی را تغییر میدهد. پزشک این پرسشها را برای قضاوت دربارهٔ زندگی شخصی شما نمیپرسد؛ هدف، تفکیک علتهای محتمل و انتخاب بررسیِ لازم است.
میتوانید پیش از ویزیت، این موارد را یادداشت کنید یا اگر بیان شفاهی سخت است، یادداشت را به پزشک بدهید. برای مثال بنویسید «درد فقط نزدیک قاعدگی است»، «با نشستن طولانی شروع میشود»، «همراه با سوزش ادرار است» یا «با چرخش ران بیشتر میشود». چنین اطلاعاتی از توصیف کلیِ «درد لگن دارم» دقیقتر است و احتمال درخواست آزمایش یا تصویربرداری غیرضروری را کمتر میکند.
ورزش نیز همیشه مقصر نیست. فعالیتی که پیش از درد قابلتحمل بوده ممکن است پس از تغییر ناگهانیِ حجم تمرین، کفش، سطح زمین یا الگوی راهرفتن علامتدار شود. اگر پزشک علت عضلانیاسکلتی را محتمل بداند، معمولاً بهجای کنارگذاشتن کامل ورزش، مقدار و نوع فعالیت را طوری تنظیم میکند که بدن فرصت سازگاری داشته باشد.
برای مراجعه چه اطلاعاتی همراه داشته باشیم؟
- تاریخ شروع درد و اینکه ناگهانی بوده یا تدریجی؛
- محل دقیق و شدت درد و اینکه به کجا انتشار پیدا میکند؛
- تاریخ آخرین قاعدگی و ارتباط علائم با چرخه؛
- احتمال بارداری، بیماریها و جراحیهای قبلی؛
- تب، خونریزی، ترشح، علائم ادراری یا گوارشی؛
- داروها و مکملهایی که مصرف میکنید؛
- فعالیت یا حرکتی که درد را بهتر یا بدتر میکند.
این فهرست قرار نیست شما را نگران کند؛ فقط کمک میکند ویزیت از همان ابتدا دقیقتر و کوتاهتر پیش برود.
پرسشهای رایج
آیا درد لگن سمت چپ حتماً از تخمدان است؟
خیر. تخمدان یکی از احتمالهاست، اما روده، حالب، عضلات، مفصل ران و کمر هم میتوانند درد همان ناحیه را ایجاد کنند. زمان شروع و علائم همراه برای تشخیص مهمتر از سمت درد بهتنهایی هستند.
آیا درد لگن در دوران پریود طبیعی است؟
درد خفیف تا متوسطِ قابلکنترل در بسیاری از زنان دیده میشود. دردی که فعالیت را متوقف میکند، نسبت به قبل شدیدتر شده، با خونریزی غیرمعمول همراه است یا بیرون از روزهای قاعدگی ادامه دارد، ارزش بررسی دارد.
آیا درد لگن میتواند از کمر به وجود آید؟
بله. تحریک ریشههای عصبی، مفصل ساکروایلیاک یا عضلات کمر و باسن میتواند درد را به لگن یا پا منتشر کند. معاینهٔ کمر، لگن و مفصل ران کمک میکند این مسیر از علتهای داخلی و زنان تفکیک شود.
آیا برای هر درد لگنی باید MRI انجام داد؟
خیر. شرح حال، معاینه و در صورت نیاز آزمایش یا سونوگرافی، اغلب قدمهای اول هستند. MRI زمانی مطرح میشود که پزشک با توجه به علائم، به اطلاعات بیشتری برای تصمیم درمان نیاز داشته باشد.
جمعبندی
درد لگن در زنان علتهای گوناگونی دارد و بهترین تصمیم از کنار هم گذاشتنِ محل درد، زمانبندی، علائم همراه، احتمال بارداری و نتیجهٔ معاینه به دست میآید. دردهای قاعدگی، علتهای زنان، ادراری و گوارشی باید در جای خود بررسی شوند؛ در عین حال، عضلات، مفصل ران و کمر نیز بخش مهمی از این تصویر هستند. اگر درد با حرکت، راهرفتن یا نشستن تغییر میکند یا به باسن و پا میزند، کلینیک لگن و مفاصل میتواند مسیر بررسی عضلانیاسکلتی را دقیقتر کند. برای درد ناگهانی یا همراه با علائم هشدار، مراجعه را عقب نیندازید.
