کلینیک تخصصی شانه و دست

محل احساس درد به‌تنهایی منبع آن را مشخص نمی‌کند. درد شانه می‌تواند از تاندون‌ها و مفصل شانه باشد یا از گردن و ریشه عصب به کتف و بازو انتشار پیدا کند. گاهی هر دو ناحیه هم‌زمان درگیرند. تغییر درد با حرکت گردن، انتشار تا انگشتان، گزگز و ضعف بیشتر به بررسی عصبی نیاز دارد؛ درد هنگام بالا بردن دست یا خوابیدن روی شانه می‌تواند منشأ موضعی را مطرح کند. این الگوها قطعی نیستند. پزشک دامنه حرکت گردن و شانه، قدرت، حس و رفلکس‌ها را معاینه می‌کند و فقط اگر نتیجه تصمیم را تغییر دهد تصویر یا نوار عصب درخواست می‌شود.

خیر. اندازه و محل پارگی، تازه یا مزمن بودن، قدرت شانه، سن، سطح فعالیت و هدف فرد در تصمیم اثر دارند. بسیاری از پارگی‌های کوچک یا فرسایشی ابتدا با آموزش، تنظیم فعالیت و توان‌بخشی بررسی می‌شوند. جراحی ممکن است در پارگی حاد پس از آسیب، افت قدرت قابل‌توجه، نیاز عملکردی بالا یا پاسخ ناکافی به درمان مناسب مطرح شود. تصویر MRI به‌تنهایی تصمیم را تعیین نمی‌کند و باید با معاینه هماهنگ باشد. اگر پس از ضربه ناگهان نمی‌توانید دست را بالا بیاورید، تغییر شکل وجود دارد یا ضعف واضح ایجاد شده است، ارزیابی زودتر اهمیت دارد.

شانه یخ‌زده با درد و محدودیت تدریجی حرکت فعال و غیرفعال همراه است. دیابت، بعضی بیماری‌ها و بی‌حرکتی پس از جراحی یا آسیب می‌توانند خطر را بیشتر کنند، اما گاهی علت مشخصی یافت نمی‌شود. روند بیماری ممکن است ماه‌ها طول بکشد و سرعت بهبود در افراد متفاوت است. درمان معمولاً بر کنترل درد، حفظ یا بازگرداندن تدریجی حرکت و آموزش فعالیت تمرکز دارد؛ تمرین شدید و دردناک الزاماً روند را سریع‌تر نمی‌کند. تشخیص باید از پارگی، آرتروز و مشکلات گردن تفکیک شود. اگر حرکت به‌سرعت محدود شده یا درد شبانه شدید است، معاینه برای انتخاب مرحله مناسب درمان لازم است.

تونل کارپال معمولاً با گزگز یا بی‌حسی انگشت شست، اشاره و میانی، بیدارشدن شبانه و گاهی ضعف گرفتن اشیا همراه است. معاینه می‌تواند احتمال آن را مطرح کند، اما علائم گردن یا عصب‌های دیگر ممکن است مشابه باشند. نوار عصب در موارد تشخیص نامطمئن، علائم متوسط تا شدید، ضعف عضلات، برنامه‌ریزی جراحی یا نیاز به تعیین شدت کمک‌کننده است. نتیجه طبیعی نیز همه علل گزگز را رد نمی‌کند. اگر ضعف شست، لاغرشدن عضله یا بی‌حسی دائمی ایجاد شده، ارزیابی را عقب نیندازید؛ تأخیر طولانی در فشار شدید عصب می‌تواند بازیابی را دشوارتر کند.

همه دردهای شانه و دست به MRI نیاز ندارند. معاینه ابتدا مشخص می‌کند مشکل بیشتر به استخوان، مفصل، تاندون، گردن یا عصب شباهت دارد. در بعضی موارد عکس ساده یا سونوگرافی اطلاعات کاربردی‌تری از MRI می‌دهد. پس از ضربه، تغییر شکل یا شک به شکستگی، تصویربرداری زودتر اهمیت دارد. برای درد تدریجی بدون علامت خطر، ممکن است درمان اولیه بر اساس معاینه آغاز شود و تصویر فقط در صورت عدم پیشرفت یا تغییر تصمیم درخواست گردد. گزارش تصویر باید با علائم تطبیق داده شود؛ تغییرات فرسایشی شایع‌اند و همیشه علت درد یا نیاز به جراحی نیستند.

قطع کامل و طولانی فعالیت معمولاً لازم نیست، اما حرکت‌های تشدیدکننده باید موقتاً تنظیم شوند. مقدار مناسب به تشخیص بستگی دارد؛ آسیب حاد، پارگی مهم یا شکستگی با درد ناشی از فشار تکراری برنامه یکسانی ندارند. در بسیاری از مشکلات، حفظ حرکت در محدوده قابل‌تحمل و تمرین تدریجی به جلوگیری از خشکی و ضعف کمک می‌کند. درمانگر باید روش افزایش بار و معیار توقف را توضیح دهد. اگر فعالیت باعث ضعف تازه، بی‌حسی رو به گسترش، تورم زیاد یا ناتوانی ناگهانی حرکت می‌شود، آن را ادامه ندهید و برای ارزیابی زودتر اقدام کنید.

تغییر شکل پس از ضربه، ناتوانی کامل در حرکت، زخم باز، درد بسیار شدید یا احتمال شکستگی نیازمند ارزیابی فوری است. سردی، رنگ‌پریدگی یا کبودی دست و نبود نبض می‌تواند نشانه مشکل عروقی باشد و اورژانسی است. ضعف ناگهانی، بی‌حسی پیشرونده، افتادن مکرر اشیا یا اختلال همراه در گفتار و صورت نیز نباید تا نوبت معمول صبر کند. مفصل قرمز، داغ و متورم همراه تب ممکن است عفونت یا التهاب شدید باشد. در درد تدریجی بدون این علائم، ثبت حرکات تشدیدکننده و مدت علائم به برنامه‌ریزی ویزیت و انتخاب بررسی کمک می‌کند.