نوار عصب و عضله (EMG/NCV)
بررسی عملکرد عصب و عضله برای کمک به تشخیص علت گزگز، بیحسی، ضعف یا درد؛ نتیجه در کنار معاینه تفسیر میشود.
نوار عصب و عضله چیست؟
نوار عصب و عضله معمولاً از دو بخش مکمل تشکیل میشود. در مطالعه هدایت عصبی یا NCV، پاسخ عصب به تحریکهای الکتریکی کوتاه با الکترودهای پوستی اندازهگیری میشود؛ در EMG سوزنی، فعالیت الکتریکی عضلات منتخب با سوزن ظریف یکبارمصرف ثبت میگردد. پزشک بر اساس علائم و معاینه تعیین میکند کدام عصبها و عضلات باید بررسی شوند.
این آزمون میتواند به تشخیص محل و شدت بعضی آسیبهای عصب محیطی، تونل کارپال، درگیری ریشه عصبی یا بیماری عضله کمک کند، اما همه علتهای درد، گزگز و ضعف را نشان نمیدهد. زمان انجام تست نسبت به شروع علائم نیز بر نتیجه اثر دارد؛ بنابراین گزارش باید همراه با شرح حال، معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری تفسیر شود.
این خدمت چه زمانی میتواند مناسب باشد؟
مراحل انجام
شرح حال و معاینه
پزشک بر اساس سؤال ارجاع، اعصاب و عضلات لازم را انتخاب میکند.
هدایت عصبی
تحریک کوتاه عصب و ثبت پاسخ با الکترودهای پوستی.
EMG سوزنی
بررسی عضلات منتخب در استراحت و انقباض در صورت نیاز.
تفسیر
ترکیب یافتهها با معاینه و تهیه گزارش برای پزشک ارجاعدهنده.
روشهای دیگری که ممکن است بررسی شوند
بهترین انتخاب به علت مشکل، شدت علائم، هدف شما و نظر پزشک بستگی دارد.
معاینه عصبی
پایه تصمیمگیری است و تعیین میکند چه تستی لازم است.
تصویربرداری
ساختار ستون فقرات یا بافت را نشان میدهد و اطلاعات متفاوتی دارد.
آزمایش خون یا تستهای دیگر
برای علتهای متابولیک، التهابی یا ژنتیکی ممکن است لازم باشد.
پس از انجام و پیگیری نتیجه
سؤالات متداول
برای بررسی شرایط خود درخواست نوبت دهید
پزشک با توجه به علائم و معاینه مشخص میکند نوار عصب و عضله چه کمکی به تشخیص شما میکند.
نام و شماره تماس خود را وارد کنید تا پذیرش برای هماهنگی با شما تماس بگیرد.
نوار عصب و عضله چیست و برای چه انجام میشود؟
نوار عصب و عضله یا ارزیابی الکترودیاگنوز برای بررسی عملکرد عصبهای محیطی و عضلات بهکار میرود. این ارزیابی معمولاً از مطالعه هدایت عصبی یا NCV و در صورت نیاز الکترومیوگرافی سوزنی یا EMG تشکیل میشود. پزشک براساس علائم و معاینه تصمیم میگیرد کدام عصبها و عضلات بررسی شوند. نتیجه میتواند به تشخیص محل و شدت برخی درگیریها کمک کند، اما باید همراه با شرح حال، معاینه و گاهی تصویربرداری یا آزمایشهای دیگر تفسیر شود.
مشاهده بیشترمشاهده کمتر
تفاوت EMG و NCV چیست؟
در مطالعه هدایت عصبی، الکترودهای سطحی روی پوست قرار میگیرند و تحریکهای الکتریکی کوتاهی به عصب داده میشود تا سرعت و قدرت انتقال پیام اندازهگیری شود. این بخش میتواند در بررسی گیر افتادن عصب، آسیب عصب محیطی یا برخی نوروپاتیها کمک کند. احساس شوک کوتاه ممکن است ناخوشایند باشد، اما هر تحریک مدت بسیار کمی دارد.
در EMG سوزنی، سوزن ظریف یکبارمصرف وارد عضلات منتخب میشود و فعالیت الکتریکی عضله در استراحت و انقباض ثبت میگردد. همه مراجعهکنندگان به بررسی یکسان یا EMG همه عضلات نیاز ندارند. ترکیب دو بخش براساس سؤال بالینی تعیین میشود و اصطلاح عمومی «نوار عصب و عضله» میتواند شامل یکی یا هر دو باشد.
نوار عصب و عضله برای چیست؟
این تست ممکن است برای گزگز، بیحسی، ضعف، درد تیرکشنده، گرفتگی عضله یا شک به درگیری عصب درخواست شود. تونل کارپال، آسیب عصب پس از ضربه، برخی رادیکولوپاتیهای گردن و کمر، نوروپاتی محیطی و بیماریهای عضله از موضوعاتی هستند که ارزیابی الکترودیاگنوز میتواند درباره آنها اطلاعات بدهد.
تست همه علتهای درد یا بیحسی را نشان نمیدهد. بیماریهای سیستم عصبی مرکزی، مشکلات عصبهای حسی کوچک، برخی درگیریهای بسیار زودرس یا علتهای مفصلی و تاندونی ممکن است نتیجه طبیعی داشته باشند. به همین دلیل نتیجه طبیعی نباید بدون معاینه به معنی نبود هرگونه مشکل تفسیر شود.
نوار عصب و عضله دست، پا یا چهار اندام چگونه انتخاب میشود؟
در علائم دست، پزشک ممکن است عصبهای مچ و آرنج، عضلات دست و در صورت نیاز عضلات مرتبط با گردن را بررسی کند. در علائم پا، عصبهای ساق و پا و عضلات مرتبط با کمر ممکن است انتخاب شوند. محل دقیق تست از روی الگوی علامت و یافته معاینه مشخص میشود.
عبارت «نوار عصب و عضله چهار اندام» به معنی بررسی گستردهتر دستها و پاهاست، اما برای همه لازم نیست. بررسی بیشتر زمان و ناراحتی را افزایش میدهد و باید دلیل تشخیصی داشته باشد. گاهی مقایسه دو طرف یا بررسی چند اندام برای تشخیص بیماری منتشر ضروری است و گاهی یک اندام پاسخ سؤال را میدهد.
آمادگی قبل از نوار عصب و عضله
روز تست پوست اندام مورد بررسی تمیز باشد و کرم، روغن یا لوسیون استفاده نشود؛ این مواد اتصال الکترود را دشوار میکنند. لباس راحتی بپوشید که دست یا پا بهسادگی در دسترس باشد. گزارش MRI، جراحی، تست قبلی و نامه ارجاع را همراه بیاورید تا سؤال بالینی روشن باشد.
داروهای رقیقکننده خون، اختلال خونریزی، ضربانساز، دفیبریلاتور یا محرکهای الکتریکی کاشتهشده را پیش از شروع اعلام کنید. دارو را خودسرانه قطع نکنید. ناشتا بودن معمولاً لازم نیست، مگر اینکه مرکز برای شرایط خاص شما دستور متفاوتی داده باشد.
آیا نوار عصب و عضله درد دارد و بعد از آن چه میشود؟
تحریک عصبی احساس شوک کوتاه و سوزن EMG احساس فشار یا درد محدود ایجاد میکند. شدت تجربه بین افراد و تعداد نواحی متفاوت است. پزشک فقط عضلات و عصبهای لازم را بررسی میکند. بیهوشی معمولاً لازم نیست و بیمار در تمام مراحل هوشیار است.
پس از تست اغلب میتوان به فعالیت روزمره برگشت. درد یا کبودی خفیف محل سوزن ممکن است برای مدت کوتاهی باقی بماند. خونریزی قابل توجه، تورم غیرعادی یا درد رو به افزایش شایع نیست و باید گزارش شود. نتیجه باید برای تصمیم درمانی به پزشک درخواستکننده ارائه گردد.
نتیجه و قیمت نوار عصب و عضله به چه عواملی بستگی دارد؟
گزارش معمولاً محل، نوع و شدت احتمالی اختلال را توصیف میکند، اما تشخیص نهایی از ترکیب گزارش با معاینه بهدست میآید. زمان سپریشده از آسیب میتواند بر یافتهها اثر بگذارد و گاهی تست زودهنگام همه تغییرات را نشان نمیدهد. تکرار تست فقط زمانی منطقی است که سؤال جدید یا نیاز به پیگیری وجود داشته باشد.
قیمت نوار عصب و عضله دست یا پا به تعداد اندامها، گستردگی مطالعه هدایت عصبی، نیاز به EMG سوزنی و تعرفه مرکز وابسته است. عدد دقیق باید پس از مشخصشدن درخواست تست اعلام شود. ارزان یا گستردهبودن تست بهتنهایی کیفیت را تعیین نمیکند؛ انتخاب صحیح آزمون و تفسیر پزشک آموزشدیده اهمیت اصلی دارد.
چگونه کیفیت نتیجه نوار عصب و عضله را بهتر کنیم؟
ارجاع باید سؤال مشخصی داشته باشد؛ برای نمونه آیا عصب مچ دست گرفتار است، آسیب ریشه گردنی مطرح است یا ضعف منشأ عضلانی دارد. دانستن زمان شروع علائم مهم است، زیرا برخی تغییرات الکتریکی بلافاصله پس از آسیب ظاهر نمیشوند. پزشک انجامدهنده ممکن است براساس معاینه همان روز، اندام یا عضلات مورد بررسی را تغییر دهد.
پوست اندام باید تمیز و بدون لوسیون باشد و دستوپا تا حد امکان گرم بمانند، زیرا سرما میتواند هدایت عصبی را تغییر دهد. درباره داروهای رقیقکننده خون، ضربانساز، اختلال خونریزی و جراحیهای قبلی اطلاع دهید. دارو را خودسرانه قطع نکنید و گزارشهای قبلی را برای مقایسه همراه ببرید.
گزارش خوب فقط جدولی از اعداد نیست؛ باید یافتهها را با سؤال بالینی مرتبط کند و محدودیت تست را توضیح دهد. نتیجه ممکن است محل و شدت برخی آسیبها را روشن کند، اما همیشه علت درد را تعیین نمیکند. تصمیم درمان پس از تطبیق گزارش با معاینه، علائم و در صورت نیاز تصویربرداری گرفته میشود.